ફ્રોઝન સીમેન સ્ટેશન – પાટણનું બાંધકામ સ્ટેટ ફ્રોઝન સીમેન પ્રોડક્શન એન્ડ ટ્રેનીંગ ઈન્સ્ટીટ્યુટ, પાટણ પાટણ ખાતેના અત્યાધુનિક વિર્યઉત્પાદન સ્ટેશન(સીમેન સ્ટેશન)નું ઉદ્દગાટન તા. ૨૩મી જુન , ૨૦૧૦ના રોજ કરવામાં આવ્યું. રાજ્યની વતની ગાય ભેંસની નસ્લો માટે કૃત્રિમ બીજદાન ડોઝ અને પશુપાલન વ્યવસાયિકોને તાલિમની જરૂરિયાત પુરી પાડે છે. ઉદ્દગાટન પછીની બન્ને CMU દ્વારા ઉચ્ચતમ 'એ' ગેડ તેને અપાયો છે. વર્ષ ૨૦૧૨-૧૩ માટેનું થીજવેલ વિર્યના ડોઝનું ઉત્પાદન ૧૩,૩૮,૬૦૦ હતું. ઉદ્દેશ્ય વિર્ય ઉત્પાદનની કામગીરી કેન્દ્રસ્થ કરવી. વિર્યના ડોઝ ઉત્પાદન માટે ઉચ્ચતમ માનકો સ્થાપિત કરવા. ઉચ્ચ ગુણવત્તા વાળું વિર્ય મેળવવા માટે ખુબ ચુસ્ત બાયો-સીક્યોરીટી માનકોનો અમલ કરાવવો. વિર્ય ઉત્પાદન માટે સાંઢ / પાડા માટે ખુબજ વ્યવસ્થિત વૈજ્ઞાનિક પસંદગી પધ્ધતિ અપનાવવી. સાંઢ / પાડાની પસંદગી માટે ખુબજ ચુસ્ત વૈજ્ઞાનિક પધ્ધતિ અપનાવી મહત્તમ જનીનીક ઉત્થાન મેળવવું. રાજ્યની બ્રીડીંગ પોલીસીનું પાલન કરાવવું. ઊંચો ગર્ભધારણ દર અને મહત્તમ જનીનીક ઉત્થાન મેળવવા માટે ખેડૂતોને સારામાસારી ગુણવત્તા વાળા થીજવેલ વેર્યના ડોઝ ઉપલ્બ્ધ કરવવા. ઉત્પાદકતા વધારીને રાજ્યની વતની નસ્લોને આર્થીક રીતે વધુ પોસાય તેવી બનાવવી. રાજયનીવતની નસ્લોને ઉન્મુલનથી બચાવવી. ફાયદા રાજ્યના પશુપાલકો સૌથી મોટા લાભાર્થી છે. પશુપાલકોને તેમના જાનવરોના ગર્ભધારણ દરને વધારી આપતા ઊચ્ચ ગુણવત્તાયુક્ત થીજવેલ વિર્યના ડોઝ મળવાથી જાનવરોની ઉત્પાદકતા વધે છે જેનાથી દૂધ ઉત્પાદનની કિંમત ઘટે છે. આ વિર્યના ડોઝ વાપરવાથી સંતતિમાં ઉત્પાદકતા વધે છે. છેવટેતો રાજ્યનું દૂધ ઉત્પાદન વધતાં પશુપાલકો, ઉપભોક્તાઓ અને આખા દેશની અર્થવ્યવસ્થાને ફાયદો થાય છે. માળખાકીય સવલતો આ સંસ્થા લીલા રંગની તારની વાડથી રક્ષાયેલ ૯૧.૨૩ હેક્ટર જમીન ધરાવે છે. આ સંસ્થામાં બાયોસીક્યોરીરી વિસ્તાર અને તેની બહારનો વિસ્તાર એમ બે ભાગ છે. બાયોસીક્યોરીટી વિસ્તારમાં બુલ શેડ – ૯૬ સાંઢ / પાડા ક્ષમતા- , સીમેન લેબોરેટરી અને સાંઢ / પાડા માટે ઘાંસચારા માટેની જમીન આવેલી છે. બાયોસીક્યોરીટી વિસ્તારમાંના બુલ શેડ – ૯૬ સાંઢ / પાડા માટે ઘાંસચારો ફક્ત બાયોસીક્યોરીટી વિસ્તારમાંથીજ પુરો પડાય છે. બાયોસીક્યોરીટી વિસ્તાર બહાર વહીવટીય બેલ્ડીંગ છે. જેમાં ઑફિસો, તાલિમ માટેના ક્લાસ રૂમ, મીટીંગ હોલ અને ઑડીટોરીયમ આવેલા છે. આ શીવાય હોસ્ટેલ પણ બાયોસીક્યોરીટી વિસ્તાર બહાર અવેલી છે. ઉપલબ્ધીઓ સ્ટેટ ફ્રોઝન સીમેન પ્રોડક્શન એન્ડ ટ્રેનીંગ ઈન્સ્ટીટ્યુટ, પાટણ દ્વારા ઉત્પાદીત થીજવેલ વેર્યના ડોઝની માહિતી અ.નં. નસ્લ ૨૦૧૦-૧૧ ૨૦૧૧-૧૨ ૨૦૧૨-૧૩ બુલની સંખ્યા વેર્યના ડોઝ ઉત્પાદન સંખ્યા બુલની સંખ્યા વેર્યના ડોઝ ઉત્પાદન સંખ્યા બુલની સંખ્યા વેર્યના ડોઝ ઉત્પાદન સંખ્યા ૧ મહેસાણી પાડા ૨૦ ૧૫૬૭૦૫ ૨૨ ૫૬૫૪૮૦ ૧૮ ૪૩૨૬૧૫ ૨ જાફરાબાદી પાડા ૭ ૯૦૯૫૫ ૧૦ ૨૨૫૬૧૦ ૭ ૧૫૦૩૮૦ ૩ સુરતી પાડા ૫ -- ૫ ૯૯૪૭૫ ૩ ૭૬૫૯૫ ૪ બન્ની પાડા ૦ -- ૧ ૧૩૬૧૦ ૧ ૨૩૮૩૫ ૫ એચ.એફ. સાંઢ ૮ -- ૮ ૨૪૧૪૫૫ ૮ ૨૨૬૨૭૫ ૬ એચ.એફ. સંકર સાંઢ ૧૨ ૯૩૨૭૫ ૯ ૩૨૮૮૧૫ ૧૧ ૩૩૩૦૦૦ ૭ ગીર સાંઢ ૨ ૪૬૦ ૩ ૭૪૬૩૫ ૩ ૯૫૯૦૦ ૮ જર્સી સંકર સાંઢ ૧ -- ૦ -- ૦ -- ૯ કાંકરેજ સાંઢ ૧ -- ૦ -- ૦ -- કુલ ૫૬ ૩૪૧૩૯૫ ૫૮ ૧૫૪૯૦૮૦ ૫૧ ૧૩૩૮૬૦૦ સ્ત્રોત ગુજરાત લાઇવ સ્ટોક ડેવલપમેન્ટ બોર્ડ (જી.એલ.ડી.બી)