વહેંચો
Views
  • સ્થિતિ ફેરફાર કરવા માટે ખોલો

ગર્ભપાત પર કાયદો

ગર્ભપાત પર કાયદો વિશેની માહિતી આપવામાં આવી છે

ધી મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી એક્ટ, ૧૯૭૧ એક સ્પેશિયલ કાયદો છે અને આ કાયદા અનુસાર મહિલાને ગર્ભ રહ્યો હોય તો તેને અમુક પરિસ્થિતિમાં અને ચોક્કસ સંજોગોમાં જ આ ગર્ભનો અંત લાવી શકાય છે. ગર્ભપાત એક નાજુક અને સંવેદનશીલ વિષય છે. આ કાયદા નીચે ખાસ સંજોગોમાં જ તબીબ ગર્ભપાત કરી શકે છે. આ કાયદામાં ગર્ભપાત કરાવનાર મહિલા અને ગર્ભપાત કરનાર તબીબ બંનેને માથે ચોક્કસ જવાબદારીની જોગવાઈઓ છે. ભારતીય ફોજદારી ધારામાં તો અમુક સંજોગોમાં થયેલ ગર્ભપાત એ એક ગુનો બને જ છે, પરંતુ આ કાયદા નીચે ગર્ભપાત અંગે ખાસ જોગવાઈ કરવામાં આવેલી છે.

જો તબીબે આ કાયદાની જોગવાઈઓ અનુસાર ગર્ભનો અંત આણ્યો હશે તો તે ભારતીય ફોજદારી ધારા હેઠળ કોઈપણ ગુનામાં અથવા બીજા કોઈ કાયદાના ગુના માટે ગુનેગાર ઠરશે નહીં. પરંતુ કાયદા વિરુદ્ધ ગર્ભપાત કરેલ હોય તો તે ગુનો બને છે. ભારતીય ફોજદારી ધારામાં સ્ત્રીનો જીવ બચાવવા શુદ્ધબુદ્ધિપૂર્વકના હેતુ સિવાય કરવામાં આવેલ ગર્ભપાત સજાને પાત્ર ગુનો છે.

મહિલાને ઘણીવાર ગર્ભપાત કરાવવાની ફરજ પાડવામાં આવે છે અને કોઈકવાર આવા ગર્ભપાત કરાવવા જતાં મહિલાનું મૃત્યુ પણ થાય છે અને તેથી જ આ સ્પેશિયલ કાયદો છે જેમાં મેડિકલ પ્રેક્ટિશનર એટલે કે અધિકૃત ડોક્ટરી લાયકાત ધરાવતી વ્યક્તિ અને જેનું નામ રાજ્યના મેડિકલ પ્રેક્ટિશનરના રજિસ્ટરમાં દાખલ થયેલ હોય અને જેણે આ કાયદા હેઠળ બનાવવામાં આવેલ નિયમો મુજબ નક્કી કરવામાં આવેલ ગાયનેકોલોજી અને પ્રસૂતિશાસ્ત્રમાં તાલીમ લીધી હોય અને આ નોંધાયેલ મેડિકલ પ્રેક્ટિશનર જ ગર્ભના અંત લાવી શકે છે.

ભારતીય ફોજદારી ધારાની ગમે તે જોગવાઈ હોય છતાં આ સ્પેશિયલ કાયદા નીચે ગર્ભનો અંત લાવી શકાય છે, પરંતુ તેને માટે કાયદામાં આપેલ જોગવાઈનું પાલન કરવું પડે છે. આ કાયદા પ્રમાણે ઓછામાં ઓછા બે નોંધાયેલ મેડિકલ પ્રેક્ટિશનરે અભિપ્રાય આપેલો હોવો જોઈએ કે જો ગર્ભાવસ્થા ચાલુ રહેવા દેવામાં આવશે તો તે ગર્ભવતી મહિલાની જિંદગી માટે જોખમકારક નીવડશે અથવા જન્મનાર બાળક શારીરિક કે માનસિક અસામાન્યતા ધરાવતું અવતરી શકે અથવા ગંભીર રીતે અપંગ બની શકે.

આવો અભિપ્રાય હોય તો જ ગર્ભપાત કરી શકાય. પરંતુ તબીબે એ જાણવું જરૂરી છે કે મહિલાને રહેલ ગર્ભ બાર અઠવાડિયા કરતાં ઓછો હોય તો એક તબીબ ગર્ભપાત કરી શકે છે. જો ગર્ભ બાર અઠવાડિયા કરતાં વધારે અને વીસ અઠવાડિયા કરતાં ઓછો હોય તો બે તબીબ ગર્ભનો અંત લાવી શકે છે. આ માટે કાયદાએ એવું કહેલ છે કે ગર્ભનો અંત ગમે તે સ્થળે લાવી શકાતો નથી. આવો અંત ફક્ત સરકારી હોસ્પિટલમાં અથવા સરકારે સ્થાપેલ કે નિમાયેલ હોસ્પિટલમાં જ લાવી શકાય છે.

સામાન્ય સવાલો ગર્ભપાત વિશે ઉદ્ભવતા હોય છે તે એ કે જો મહિલાને બળાત્કારથી ગર્ભ રહ્યો હોય તો તેવા સંજોગોમાં તબીબે શું કરવું જોઈએ. આવી પરિસ્થિતિમાં એક વાત નિિૃત છે કે બળાત્કારનો ભોગ બનેલી મહિલાને આવી ગર્ભાવસ્થાથી તેણીના મન અને શરીરને મહાદુઃખ થશે અને તેણીની માનસિક અને શારીરિક બંને તંદુરસ્તીને ગંભીર ઈજા થશે તેમ માની શકાય. આવા વખતે બે તબીબોનો અભિપ્રાય જરૂરી છે. ઘણીવાર એવું પણ બને છે કે મહિલાની ઉંમર ૧૮ વર્ષથી ઓછી હોય અથવા તેણીની માનસિક પરિસ્થિતિ અસ્થિર હોય તો આ સમયે તેવી મહિલાનાં ગર્ભનો અંત લાવવા માટે તેણીની વાલીની લેખિત સંમતિ અનિવાર્ય બની જાય છે. સગીર એટલે કે જે મહિલાએ ભારતીય પુખ્તતા ધારો, ૧૮૭૫ હેઠળ પુખ્તતા પ્રાપ્ત ન કરી હોય તે વ્યક્તિ અને વાલી એટલે જેના વાલીપણામાં આવી વ્યક્તિ હોય.

આ કાયદો સૂચવે છે કે તબીબોને આ કાયદાનું પૂરું જ્ઞાન હોવું જોઈએ તેથી તેનું અમલીકરણ સરળતાથી થાય અને મહિલાને ગુનાનો ભોગ બનવું ન પડે. આ કાયદા અનુસાર એક વાત નક્કી કે કોઈપણ મહિલાની સંમતિ વગર ગર્ભનો અંત લાવી શકાતો નથી. જ્યારે કોઈપણ મહિલા તબીબ પાસે જાય ત્યારે તબીબે ગર્ભપાત કરાવવા આવતી મહિલાને આ કાયદાની પ્રાથમિક સમજ આપવી જરૂરી છે જેથી ગુનો નીવારી શકાય છે.

સ્ત્રોત: લો ફોર લેડિઝ :- ડો. અમી યાજ્ઞિાક સંદેશ

3.42857142857
તમારા સૂચનો આપો

(જો ઉપરની માહિતી માટે તમારી કોઇ ટિપ્પણી/ સૂચનો હોય, તો અહીં જણાવવા વિનંતી)

Enter the word
નેવીગેશન
Back to top