હોમ પેજ / આરોગ્ય / આરોગ્યશાસ્ત્ર / આરોગ્યશાસ્ત્ર માટે લેખો / જીવન ભેટ છે, પરંતુ આરોગ્ય કમાવું પડે!
વહેંચો
Views
  • સ્થિતિ ફેરફાર કરવા માટે ખોલો

જીવન ભેટ છે, પરંતુ આરોગ્ય કમાવું પડે!

જીવન ભેટ છે, પરંતુ આરોગ્ય કમાવું પડે!

માનવજીવન ઉચ્ચત્તમ કક્ષાએ જીવાતું જીવન કહેવામાં આવે છે. માનવની બુદ્ધિક્ષમતા અને વિકાસશીલતાને આ માટે જવાબદાર મનાય છે. આદિમાનવથી આધુનિક યુગનો માનવ ઘણો જુદો છે. શારીરિક રચના-ક્ષમતાનામાં મોટો ફરક નથી પડ્યો. પરંતુ જીવનને વધુ સરળ, સુખમય અને સુરક્ષિત બનાવવા સતત પ્રયત્નશીલ રહ્યો. તેને પરિણામે જે તે સમયે ભૂખ મટાડવા શિકાર કરતો, ફળો શોધતો માનવ ખેતી કરી ખોરાક ઉગાડતો, સંગ્રહ કરતો થયો. ગુફા, ઝાડ-પાનની મદદથી ટાઢ, તડકો, વરસાદથી પોતાને બચાવતો હવે અત્યાધુનિક હાઈરાઈઝડ બિલ્ડીંગમાં વસતો થયો. વિકાસની પરંપરાએ સામાજિક જીવન શરૂ થયું. કુદરતના સંશાધનો પર પોતાનો અધિકાર સમજતો માનવ તેનાં ઉપયોગથી પણ વિશેષ દુરુપયોગ કરતો થયો. જાણ્યે કે અજાણ્યે ઝાડની ડાળી કાપવા પડતો કુહાડીનો ઘા પોતાના પગ પર પણ પાડતો ગયો. આવા બધા જ પરિબળોની અસર આરોગ્ય પર થાય તે પણ સ્વાભાવિક છે. નાના-મોટા સંક્રામક રોગ હોય કે ટી.બી., પ્લેગ જેવું ઇન્ફેક્શન હોય, ત્યારે અગાઉનાં સમયમાં ટી.બી. કે પ્લેગના ભરડામાં આખાને આખા ગામ ખતમ થઇ જતા. આધુનિક ચિકિત્સા-દવાઓથી અનેક પોલિયો, શીતળા જેવા રોગને નેસ્તનાબૂદ કરી ચૂકેલો માનવ સ્વયં રચેલી આધુનિક જીવનશૈલીની માયાજાળમાં ફસાયો !
ચાર્વાક વર્તમાનના સુખ અને જીવનનાં મહત્વ તરફ આંગળી ચીંધે છે. જીવનને સુખપૂર્વક જીવવા માટે પ્રયત્નશીલ રહેવા વિશેનું સૂચન છે.
રોગોનાં જીવાણું, વિષાણું, સંક્રમણને નાથી ચૂક્યો પરંતુ સમયાભાવ, સ્પર્ધા, સુખનો અતિરેક, અસહનશીલતા, જેવા રોગજનક કારણો જાતે ઉભા કર્યા !.

દેવું કરીને પણ ઘી પીવું ! શા માટે?

‘માણસ જીવે ત્યાં સુધી તેણે સુખેથી જીવવું; દેવું કરીને પણ ઘી પીવું. ભસ્મીભૂત થયેલો દેહ ક્યાં પાછો આવવાનો છે?' ચાર્વાક દર્શનનું આ બહુ પ્રચલિત સૂત્ર છે. સામાન્ય રીતે આ સૂત્રને ઘીનું મહત્વ જણાવતા સૂત્ર તરીકે લેવાય છે. જેમકે ઘી તો પૈસા ન હોય તો, દેવું કરીને પણ પીવું જોઈએ. ઘી પીવાથી મળતો આનંદ મરી ગયા પછી ક્યાં મળવાનો ? આવા ઉપરછલ્લા અર્થને કારણે આ સૂત્રમાં રહેલો ગૂઢાર્થ સમજી શકાતો નથી. પુનર્જીવનની માન્યતાને નકારતા ચાર્વાક વર્તમાનના સુખ અને જીવનનાં મહત્વ તરફ આંગળી ચીંધે છે. જીવનને સુખપૂર્વક જીવવા માટે પ્રયત્નશીલ રહેવા વિશેનું સૂચન છે. પરંતુ ગ્લાસમાં પાણી અડધે સુધી ભર્યું હોય ત્યારે ગ્લાસ અડધો ભરેલો છે કે અડધો ખાલી છે, તે પૈકી કઈ બાબતને મહત્વ આપી સુખી થવું કે દુઃખી થવું એ સ્વયંનાં દ્રષ્ટિકોણ પર આધારિત છે. તેવી જ રીતે ઘી પીવું, ઋણ લેવા રૂપી સ્થૂળ અર્થથી વિશેષ જીવનરૂપી સુખ માણવા માટે પ્રયત્નશીલતાનાં ગુણ વિકસાવવાની જરૂરિયાતના દ્રષ્ટિકોણથી આ સૂત્રને જીવનમાં ઉતારવું યોગ્ય રહેશે..

તમારો કે મારો જન્મ થયો તે માટે આપણે કોઈ પ્રયત્ન કર્યો ન હતો. આપણને જીવન ગીફ્ટમાં મળ્યું છે. આવા ગીફ્ટરૂપી જીવન માટે માતા-પિતા, કર્મબળ, નિયતિ કે સ્વભાવ કોને કારણભૂત ગણવા તે ચર્ચા અપરંપાર છે. આપણને મળેલું જીવન ગીફ્ટ છે. પરંતુ જીવન સુખેથી જીવવા માટે જરૂરી ‘આરોગ્ય' રૂપી ધન આપણે કમાવું પડે !.

શરીરના સંકેતોને સમજો

અજાણતા બગડેલો ખોરાક, સંક્રામક ખોરાક કે ઝેર પેટમાં જતાં જ ઉલટી, ઉબકા કે ઝાડા જેવી પ્રતિક્રિયાથી શરીર તેને બહાર ફેંકવાનો પ્રયત્ન કરે છે. અગાઉનો ખોરાક યોગ્ય રીતે પચ્યો ન હોય તો ભૂખ ન લાગવી, ખોરાકમાં રૂચિ ન થવી, મ્હોંનો સ્વાદ બગડી જવા જેવા સિગ્નલ આપી શરીર અગાઉ ખાધેલા ખોરાકનાં પાચન માટે વધુ સમય માંગે છે..

શરીરમાં શક્તિની જરૂર હોવા છતાં પોષણ ન મળે ત્યારે હાથ-પગના સ્નાયુઓ ખેંચાવા, ચક્કર આવવા જેવા સંકેતો, ભૂખ-તરસનાં સંવેદનો પોષણ મેળવવા શરીરથી મોકલાતા સિગ્નલ છે..

પાચન, રક્ત પરિભ્રમણ, શ્વસન, મલોત્સર્જન, વિવિધ અંત:સ્ત્રાવી ક્રિયાઓના તાલમેલથી થતી જૈવરાસાયણિક ક્રિયાઓ ભૂખ-તરસ, ઊંઘ, તાવ, સંતોષ, આળસ, અણગમો, પરસેવો, મ્હોંમાં પાણી આવવું, છીંક-ખાંસી જેવા કેટલાયે સંકેતો-પ્રતિક્રિયા આપે છે.શરીર-મન દ્વારા થતાં સંકેતોને ઝીલવા માટે બહુ વિશિષ્ટ જ્ઞાનની જરૂર નથી. માત્ર થોડું ધ્યાન આપવાની, સમજવા માટે થોડો સમય હોવો જરૂરી છે. પરંતુ દોડધામભરી લાઈફસ્ટાઈલમાં ઝાડા-ઉલટી થયા તુરંત દવા-ઇન્જેક્શન લઇ દબાવી દો. પરીક્ષા આવે છે, ટ્યુશન ક્લાસ પડશે, ક્લાયન્ટ મિટિંગ, ઓફિસમાં સેમિનાર એટેન્ડ નહીં થાય જેવા કેટલાયે કારણોને આગળ ધરી અને શરીરને સાજા થવા માટે જરૂરી આરામ-સમય જેવી કુદરતી કાળજી આપવાને બદલે, દવાના જોરથી, ગમે તે હાથવગા ખોરાકથી સાજા થવાનો પ્રયત્ન કરી, ઉપરછલ્લું ઠીક થઇ જવાનું પરિણામ મોટા-ક્રોનિક ડિસિઝમાં ફેરવાય છે.

ભૂખ-રૂચિ ન હોય તો ચટપટું, તળેલું, મસાલેદાર, બજારૂ ખોરાક ખાઈ અને અરુચિનો ઈલાજ કરાય છે કે અત્યાચાર?આજના દોડધામભર્યા, સ્પર્ધાત્મક વાતાવરણમાં ઈલાજ માટે સૌથી મોંઘી દવા સમય અને શારીરિક-માનસિક આરામ, રિલેક્સેશન કોઈને પણ પોષાતી નથી !

આરોગ્યરૂપી ધન કમાવા માટે શરીર-મનની તાજગી, પોષણ, માવજત માટે આવશ્યક આરોગ્યપ્રદ ખોરાક, કસરત, યોગ-ધ્યાન, મન મૂકીને મળી શકાય તેવા મિત્રો સાથે આનંદ (મન મૂકીને એટલે જ્યાં આર્થિક સ્થિતિ, દેખાવ, બાળકોની પ્રગતિ, જેવી ક્ષુલ્લક બાબતોની દેખીતી કે આડકતરી રીતે સ્પર્ધા કે ઈર્ષ્યાનો ભાવ ન હોય તેવા મિત્રમંડળ સાથે સમયાંતરે થતો આનંદ) જરૂરી છે.

અનુભવ સિદ્ધ :

આરોગ્ય માટે લાખો-કરોડોનો હેલ્થ ઈન્સ્યુરન્સ ખરીદવા સાથે સ્વયંને અનુકૂળ ખોરાક-વાતાવરણ મેળવવા સમયનું આયોજન થાય તેવું સાદગીપૂર્ણ, બને તેટલું સરળ જીવન જરૂરી છે.

સ્ત્રોત: ફેમિના, નવગુજરાત સમય

2.875
તમારા સૂચનો આપો

(જો ઉપરની માહિતી માટે તમારી કોઇ ટિપ્પણી/ સૂચનો હોય, તો અહીં જણાવવા વિનંતી)

Enter the word
નેવીગેશન
Back to top